Ilustracja przedstawiająca erupcję Wezuwiusza

Wybuch Wezuwiusza

Szczegółowy opis erupcji z 79 roku n.e., która zachowała Pompeje dla potomności

33 km

Kolumna erupcyjna osiągnęła wysokość 33 kilometrów

400°C

Spływy piroklastyczne osiągały temperaturę 400°C

100 km/h

Spływy piroklastyczne przemieszczały się z prędkością do 100 km/h

24 godz.

Erupcja trwała około 24 godzin

Chronologia Erupcji

Opis warstw erupcji krok po kroku (*Uwaga: Tradycyjnie datowana na 24 sierpnia, nowe dowody archeologiczne sugerują, że erupcja prawdopodobnie miała miejsce pod koniec października 79 roku n.e.*)

Trzęsienia Ziemi (Dni wcześniej)

Zignorowane znaki ostrzegawcze

Przez cztery dni region nawiedzała seria niewielkich wstrząsów sejsmicznych. Źródła i studnie wysychały w niewyjaśniony sposób, a zwierzęta zachowywały się niespokojnie. Większość mieszkańców, przyzwyczajona do drgań ziemi, zlekceważyła te oznaki.

Wielu zamożnych mieszkańców wyjechało do swoich wiejskich willi, nieświadomie ratując sobie życie

10:00 rano – 24 sierpnia 79 r. n.e.

Pierwsze eksplozje

Gdy magma zetknęła się z wodami gruntowymi, rozpoczęły się pierwsze mniejsze wybuchy. Nad Wezuwiuszem pojawiła się ciemna chmura, jednak wielu mieszkańców kontynuowało codzienne zajęcia, nie zdając sobie sprawy z nadchodzącej katastrofy.

Targowiska pozostały otwarte; życie w Pompejach toczyło się normalnie

1:00 po południu – 24 sierpnia 79 r. n.e.

Początek erupcji pliniańskiej

Potężna eksplozja wyrzuciła słup popiołu wulkanicznego, pumeksu i gazów na wysokość 20 kilometrów do stratosfery. Kolumna erupcyjna przypominała kształtem sosnę piniową, jak opisał ją Pliniusz Młodszy, a huk był słyszany w dużej odległości.

Wybuchła panika, gdy dzień zamienił się w noc; rozpoczęły się pierwsze ucieczki z miasta

2:00–5:00 po południu – 24 sierpnia 79 r. n.e.

Deszcz pumeksu

Białe kamienie pumeksowe, niektóre wielkości orzechów włoskich, zaczęły spadać na Pompeje w tempie 15 cm na godzinę. Dachy zaczęły zapadać się pod ciężarem osadu. Pumeks był lekki, lecz gromadził się błyskawicznie, blokując drzwi i więżąc tych, którzy zwlekali z ucieczką.

Walące się budynki; 38% ofiar zginęło pod spadającymi elementami konstrukcji

6:00 wieczorem – 24 sierpnia 79 r. n.e.

Faza szarego pumeksu

Erupcja przybrała na sile, wyrzucając gęstszy, szary pumeks. Pompeje pokrywała już warstwa materiału wulkanicznego o grubości 2.8 metra, a ulice stały się nieprzejezdne. Ci, którzy pozostali w mieście, szukali schronienia w budynkach, które wkrótce miały stać się ich grobowcami.

Drogi ucieczki zablokowane; pozostali mieszkańcy uwięzieni w mieście

12:00 w nocy – 25 sierpnia 79 r. n.e.

Początek zapadania się kolumny erupcyjnej

Licząca 33 kilometry kolumna erupcyjna straciła stabilność i zaczęła okresowo się zapadać. Każde załamanie wysyłało po zboczach Wezuwiusza lawiny rozgrzanego gazu i materii wulkanicznej pędzące z prędkością 100 mil na godzinę.

Pierwsze spływy piroklastyczne dotarły do Herkulanum, błyskawicznie uśmiercając wszystkich pozostałych tam ludzi

6:30 rano – 25 sierpnia 79 r. n.e.

Pierwsza chmura piroklastyczna uderza w Pompeje

Stosunkowo chłodniejszy podmuch piroklastyczny (300°C) przetoczył się przez Pompeje. Przewracał ludzi i wypełniał płuca gorącym popiołem. Ofiary przyjmowały pozycje obronne, zasłaniając twarze odzieżą lub dłońmi.

Większość ocalałych udusiła się; ciała zastygły w ostatnich pozycjach

8:00 rano – 25 sierpnia 79 r. n.e.

Chmura śmierci

Czwarty i najpotężniejszy spływ piroklastyczny uderzył w Pompeje z temperaturą 400–500°C. Fala ta natychmiast zabiła wszystkich pozostałych przy życiu ludzi i zwęgliła materię organiczną. Żar był tak ekstremalny, że doprowadził do zeszklenia tkanki mózgowej części ofiar i błyskawicznego odparowania płynów ustrojowych.

Całkowite zniszczenie; miasto pogrzebane pod 4–6 metrami materiału wulkanicznego

Kolejne dni – 26–28 sierpnia 79 r. n.e.

Opustoszały krajobraz

Po 24 godzinach erupcja wreszcie ustała. Tam, gdzie wcześniej wznosiły się Pompeje, pozostała jedynie szara pustynia. Linia brzegowa uległa zmianie, a koryto rzeki Sarno zostało zablokowane. Ocaleni, którzy wrócili, nie zastali śladu swojego miasta.

20,000 ofiar śmiertelnych w całym regionie; całe miasta zniknęły z mapy