Historia Pompejów

Historia Pompejów

Poznaj pełną historię Pompejów, od założenia przez zniszczenie aż po ponowne odkrycie.

By PompeiiItaly.org Editorial Team

Najważniejsze fakty

Założenie miasta

~600 BC

8–6 wiek p.n.e.

Liczba ludności

11k–20k

~11,000 mieszkańców

Powierzchnia miasta

66 ha

66 hektarów

Okresy historyczne

Dwie rzymskie kolumny z ceglanymi pasami otaczają zrujnowane kamienne mury domu w Pompejach, a w tle rośnie pinia

Okres oskijski

Pierwszymi mieszkańcami Pompejów byli Oskowie, którzy założyli tu osadę w 8–6 wieku p.n.e.

Często zadawane pytania o historię Pompejów

Kiedy i przez kogo zostały założone Pompeje?

Pompeje zostały założone w 8–6 wieku p.n.e. przez ludność oskijską, która wybrała strategiczne położenie w pobliżu Zatoki Neapolitańskiej ze względu na dogodne warunki handlowe. Nazwa „Pompeje” wywodzi się prawdopodobnie od oskijskiego słowa „pompe” oznaczającego liczbę pięć.

Jak Pompeje stały się miastem rzymskim?

Pompeje stały się kolonią rzymską w 80 r. p.n.e. za czasów Sulli pod oficjalną nazwą Colonia Cornelia Veneria Pompeianorum. Nastąpiło to po wojnie ze sprzymierzeńcami (91–87 p.n.e.), a okres rzymski przyniósł miastu rozbudowę urbanistyczną i dobrobyt.

Ile osób mieszkało w starożytnych Pompejach?

W chwili erupcji w 79 r. n.e. w obrębie murów miejskich Pompejów mieszkało szacunkowo 15,000–20,000 osób, a kolejni mieszkańcy zamieszkiwali okolice podmiejskie. Czyniło to Pompeje znaczącym ośrodkiem miejskim, choć mniejszym od Rzymu czy Aleksandrii.

Jaką rolę w rozwoju Pompejów odegrali Grecy?

Od 6–4 wieku p.n.e. greccy koloniści z pobliskich miast, takich jak Kume, wywierali silny wpływ na kulturę, architekturę i handel w Pompejach. Greckie wzorce architektoniczne, planowanie przestrzeni i udział w śródziemnomorskiej sieci handlowej ukształtowały miasto przed okresem rzymskim.

Jaka była struktura społeczna starożytnych Pompejów?

Społeczeństwo Pompejów było silnie zróżnicowane: patrycjusze (zamożna elita) posiadali okazałe wille, plebejusze (wolni obywatele) trudnili się handlem i rzemiosłem, wyzwoleńcy (byli niewolnicy) często prowadzili dochodowe przedsiębiorstwa, a niewolnicy (30–40% ludności) wykonywali prace domowe i fizyczne.

Jakie były główne gałęzie gospodarki w Pompejach?

Gospodarka Pompejów opierała się na produkcji wina z żyznych zboczy Wezuwiusza, eksporcie garum (fermentowanego sosu rybnego), przemyśle włókienniczym, bankowości oraz ponad 600 sklepach, piekarniach i tawernach obsługujących ruch handlowy.

Kiedy i w jaki sposób ponownie odkryto Pompeje?

Pompeje zostały ponownie odkryte w 1748 roku podczas prac ziemnych prowadzonych za panowania króla Karola III. Systematyczne badania naukowe rozwinął Giuseppe Fiorelli (1860–1875), który wprowadził podział miasta na regiony oraz metodę odlewów gipsowych. Dotychczas odkopano około dwóch trzecich miasta.

Dlaczego Pompeje zachowały się w tak dobrym stanie?

Wybuch Wezuwiusza stworzył wyjątkowe warunki konserwacji. Opad pumeksu zasypał budynki, a późniejsze spływy piroklastyczne utworzyły szczelną pokrywę odcinającą dostęp powietrza i wilgoci, dzięki czemu mury, freski, przedmioty i kształty ciał przetrwały niemal dwa tysiąclecia.

Czym życie w Pompejach różniło się od współczesnych miast?

W Pompejach nie było pełnej sieci kanalizacyjnej (nieczystości spływały ulicami z kamiennymi progami dla pieszych), w oknach rzadko stosowano szkło, a wnętrza oświetlano lampkami oliwnymi. Jednocześnie miasto posiadało wodociągi, łaźnie publiczne, bary szybkiej obsługi (thermopolia) i przemyślany układ urbanistyczny.

Dlaczego Pompeje są tak ważne dla współczesnej archeologii?

Pompeje zrewolucjonizowały archeologię, zachowując kompletne rzymskie miasto w stanie z dnia katastrofy. Dostarczyły pierwszego pełnego obrazu starożytnej urbanistyki, przyczyniły się do powstania nowoczesnych metod badawczych i do dziś przynoszą nowe odkrycia.

Explore Related Pompeii Resources